Kiedy dziecko powinno wymawiać głoskę 'r'?

Głoska [r] pojawia się w mowie dziecka z reguły najpóźniej, często dopiero około piątego, szóstego roku życia. Zastępowanie jej kolejno przez [j] (np. rak – jak) lub przez [l] (lak) jest prawidłowością rozwojową. Poprawna wymowa tej głoski wymaga dość dużej siły i sprawności języka. Aby wymowa [r] nie nastręczała dziecku trudności, można – nawet już w trzecim roku życia – rozpocząć ćwiczenia usprawniające pracę narządów mowy.

W stosunkowo łatwy sposób możesz pomóc swojemu dziecku uniknąć tej wady wymowy. Pobaw się z dzieckiem przed lustrem lub siedząc twarzą do dziecka, żeby mogło naśladować ruchy języka wykonywane przez mamę.
Język może być myszką w norce, pieskiem w budzie lub innym zwierzątkiem, może wybierać się na spacer lub sprzątać swój domek:

  • otwieramy szeroko buzię;
  • język wysuwa się do przodu i wraca; wysunięty sprawdza, co dzieje się z prawej i lewej strony (język przesuwa się od prawego do lewego kącika ust);
  • szeroki język unosi się na górną wargę, chowa za górne zęby i przesuwa po podniebieniu do tyłu (jeżeli dziecko ma trudności można posmarować podniebienie czekoladą lub przykleić opłatek);
  • język udaje konika (kląskanie);
  • naśladowanie ssania cukierka;
  • śpiewanie sylab: lalala, lalada, lalata, itp.;

W początkowej fazie ćwiczeń należy unikać wymawiania głoski [r], dlatego niewskazane są zabawy w powtarzanie wyrazów zawierających tę głoskę. Jeżeli natomiast głoska się pojawi, utrwalacie ją naśladując:

  • głos trąbki (tra, ta, ta);
  • odgłos dzwonka (drr, drr, drr);
  • parskanie konia (prr, prr, prr);

 

Zabawy powinny trwać krótko i nie trzeba wykonywać wszystkich ćwiczeń podczas jednych zajęć. Dobrze byłoby wykonywać ćwiczenia 3 razy dziennie, np. przy myciu zębów rano i wieczorem, a także przy myciu rąk lub przy okazji zwyczajnych domowych czynności. Najważniejsze to nie zrazić dziecka do ćwiczeń zbyt natarczywym naleganiem.

Jeżeli pomimo tych ćwiczeń głoska [r] nie pojawia się lub brzmi nieprawidłowo, należy skontaktować się ze specjalistą. Nie należy takiej porady odkładać w czasie, gdyż utrwalona nieprawidłowa wymowa głoski [r] jest trudniejsza do skorygowania.